Dysleksja, dysgrafia i dysortografia

Szczególnie trudna jest sytuacja dziecka, które z przyczyn niezależnych od jego woli ma problemy z przyswojeniem czytania i pisania.

Dysleksja to specyficzne trudności w uczeniu się czytania u dziecka, które mimo prawidłowego rozwoju intelektualnego, znacznie odbiega od przeciętnych umiejętności osiąganych w jego wieku. Polega ona na opuszczaniu lub myleniu liter graficznych podobnych np. m-w, l-t-ł, u-n. Dziecko czyta wyrazy jako oddzielne litery lub sylaby i nie potrafi połączyć ich w całość, opuszcza fragment tekstu, czyta „z pamięci” gdyż nie potrafi ułożyć tekstu z liter. Tempo czytania jest wolne i urywane, co powoduje niezrozumienie informacji, szybkie męczenie się i w  konsekwencji – zniechęcenie.

Z kolei dysgrafia to trudność w pisaniu. Jej objawy to nieczytelne pismo, zniekształcone litery o nierównej wielkości, wykraczające lub niedochodzące do linii, mylenie liter graficznie podobnych, odwracanie ich np. p-b, pismo lustrzane, opuszczenie lub przestawianie liter w wyrazach. Występują równie z trudności z pisaniem ze słuchu, zmiękczanie np. zamiast „śnieg” dziecko pisze „sińeg”, zamiast „kasia” – „kaśa”, mylenie spółgłosek dźwięcznych z bezdźwięcznymi i błędy ortograficzne ( dysortografia) np. zamiast pisać „chodź ze mną”, dziecko pisze „hoć ze mnom”. Dzieci dyslektyczne maja szczególną trudność z nauką pamięciową- uczeniem się wierszy, tabliczki mnożenia, językami obcymi. W nauce geometrii sprawia im problemy opanowanie pojęć i wyobrażenia sobie figur i brył w przestrzeni. Na lekcjach geografii mają problem z czytaniem map, maja niewłaściwą orientację w kierunkach świata. Na wychowaniu fizycznym błędnie rozumieją instrukcje ćwiczeń, co jest spowodowane słabą orientacją w przestrzeni i myleniem stron – prawa – lewa. Wymienione trudności często występują razem. Nie wynikają one ze złej woli czy lenistwa. Dotyczą często dzieci o wysokiej inteligencji.

 PRZYCZYNY PROBLEMU.

Przyczyny trudności w nauce czytania i pisania nie zostały do końca poznane. Upatruje się ich w mikrouszkodzeniach lub   niedokształceniach układu nerwowego powstających w ciąży, porodu o nieprawidłowym przebiegu lub we wczesnym dzieciństwie oraz w zaburzeniach hormonalnych. Niepowodzeniom w czytaniu i pisaniu mogą sprzyjać również przeludnione klasy, w których nie ma czasu na indywidualną naukę.

OBJAWY KTÓRE MOGĄ ŚWIADCZYĆ O DYSLEKSJI:

  • zaburzenia mowy – dziecko zaczęło mówić później niż rówieśnicy, mówi niewyraźnie, niegramatycznie,
  • zaburzenia funkcji wzrokowej- rysunki są uproszczone, nieproporcjonalne, ubogie w szczegóły, dziecko źle odwzorowuje szlaczki, figury, litery,
  • zaburzenia funkcji słuchowej- trudności z zapamiętywaniem wierszyków i piosenek, trudności w budowaniu zdań, wypowiadaniem zdań złożonych, trudności w dzieleniu wyrazu na litery,
  • zaburzenia funkcji ruchowej- nadpobudliwość i ruchliwość przy słabej koordynacji ruchowej, mała sprawność manualna, obniżona precyzja ruchów dłoni i palców- dziecko słabo posługuje się nożyczkami, sztućcami, nie radzi sobie z zawiązywaniem sznurowadeł, kokardek, zapinaniem guzików, ma wadliwe napięcie mięśniowe- zbyt mocno lub zbyt słabo naciska kredkę, długopis, występują u niego współruchy, wierci się , macha nogami, obgryza ołówek itd.,
  • zaburzenia procesu lateralizacji ( przewagi czynnościowej jednej strony ciała nad drugą- trudności z orientacją przestrzenną, mylenie pojęć „nad”-„pod”, „na górze”-„ na dole”, „do”-„od”, zaburzenia w orientacji w schemacie własnego ciała, mylenie pojęć lewy-prawy, częsta oburęczność dziecka- może pisać i rysować na przemian prawą i lewą ręką.

JAK POMÓC DZIECKU?

Im wcześniej dzieci dyslektyczne zostaną objęte specjalistyczna opieką, tym skuteczniejsze będzie można podjąć działania korekcyjno- kompensacyjne. Wymaga to zgodnego współdziałania dziecka, nauczyciela, rodziców i psychologa. Z pomocą w opanowaniu czytania i pisania przychodzi także glottodydaktyka- to metoda nauki czytania i pisania, którą można stosować już od 3 roku życia dziecka. Podstawowa umiejętnością, która dziecko powinno sobie przyswoić przed przystąpieniem do czytania, pisania liter jest umiejętność dzielenia i składania wyrazów z głosek. Na przykład „mama”- m+a+m+a. Bardzo istotne jest wyraźne wypowiadanie głosek w izolacji, tak by do dziecka nie docierały dwie głoski- my+a+my+a, ponieważ słyszy  ono wówczas „myamya” i nie wie co to jest. Uczenie głosek i liter ma w glottodydaktyce formę zabawy. Zanim maluch przystąpi do pisania i czytania poznaje kształt i wygląd liter np. w formie klocków czy rozsypanek obrazkowych i literowych. Bez zapamiętania liter czytanie i pisanie jest bardzo trudne i polega na oglądaniu obrazków graficznych, równie niezrozumiałych jak „chińskie krzaczki”, i ich mechanicznym przerysowywaniu.

JEŚLI JESTEŚ RODZICEM I NIEPOKOJĄ CIĘ TRUDNOŚCI DZIECKA W NAUCE PISANIA I CZYTANIA:

  • porozmawiaj z nauczycielem dziecka,
  • zgłoś pociechę na badania diagnostyczne w poradni psychologiczno – pedagogicznej,
  • dopilnuj, aby dziecko zostało objęte terapią pedagogiczną i uczęszczało na zajęcia korekcyjno – kompensacyjne,
  • mobilizuj dziecko przez zachęty i pochwały, wspieraj je w wysiłku, bądź cierpliwy, ciesz się z każdego osiągnięcia.

PAMIĘTAJ!

Dyslektykami byli Leonardo da Vinci, Christian Andersen, Albert Einstein, Winston Churchil, John Lenon, Pablo Picasso.

lekarz pediatra Iwona Ptasiński,
Wodzisław Śląski
Piśmiennictwo
Rytmy Zdrowia nr 6 (56)

Komentowanie zamknięte.